Đầu tiên phải kể đến những câu hát của khu rừng miền Đông thời kỳ chống Pháp của cố nhạc sỹ Hoàng Việt sáng tác năm 1951 khi ông đang là một chiến sỹ trẻ chiến đấu ở chiến trường tại khu rừng miền Đông Nam bộ, bài hát Nhạc rừng: ”Tính tang, tính tình, miền Đông gian lao mà anh dũng. Tính tang tính tình, hăng hái chiến đấu chống quân thù”...Bài hát không những ngợi ca tinh thần chiến đấu kiên cường của quân và dân ta, của anh bộ đội trẻ lạc quan, yêu đời, say mê ca hát, anh dũng chiến đấu chống quân thù mà còn khắc họa cho ta thấy được một vẻ đẹp của khu rừng miền Đông tươi đẹp của việc ”Rừng che bộ đội, rừng ngăn quân thù” trong chiến đấu của dân tộc ta.
Khu bảo tồn văn hóa dân tộc Stieng sóc Bom Bo (thôn Bom Bo, xã Bom Bo, tỉnh Đồng Nai)
Tiếp đó là những câu hát trong bài hát Tình đất đỏ miền Đông của nhạc sỹ Trần Long Ẩn về vẻ đẹp của con người và thiên nhiên miền Đông. Mảnh đất lịch sử của nhiều chiến công hiển hách. Những câu hát đưa người nghe đến với vùng đất miền Đông xinh đẹp, tươi thắm, với hình ảnh cây lúa chờ đợi từng cơn mưa nhỏ. Quê hương rực rỡ, thơm mùi đất mới, nơi chờ đợi để vun xới những mầm xanh ở mảnh đất miền Đông anh hùng, nơi đây đã nhuốm màu hồng của máu bao lần. Mảnh đất anh hùng, đất dũng cảm với những chiến công hiển hách trong cuộc chiến tranh chống ngoại xâm bảo vệ dân tộc: ”Cây lúa non chờ từng cơn mưa nhỏ/ Cây lúa trổ chờ nước đổ trên nguồn/ Cả quê hương rạo rực thơm đất mới/ Đang chờ sức người vun xới những mầm xanh/ Ai đã qua vùng miền Đông đất đỏ/ Nghe máu đổ nhuộm hồng đỏ bao lần/ Mảnh đất lên xanh nhờ người nhanh tay bón/ Cho hạt lúa vàng nặng trĩu những sườn non” và ”Con nước trong về miền Đông con nước đổ/ Sông nước đỏ dào dạt vỗ quanh bờ”...Người miền Đông trong đấu tranh anh dũng và trong lao động cũng rất anh hùng, cùng nhau chung sức xây dựng quê hương mạnh giàu: ”Trong đấu tranh người miền Đông anh dũng/ Trong lao động người lại cũng anh hùng/ Mảnh đất ung dung cùng người chung sức mới/ Dang rộng chân trời rạng rỡ những mùa xuân”.
Bộ đàn đá kỷ lục Việt Nam nặng 20 tấn, trong khu bảo tồn văn hóa dân tộc Stieng sóc Bom Bo
Và rồi là những lời ca trong ca khúc hào hùng của nhạc sỹ Thuận Yến ”Mỗi bước ta đi” nói về mảnh đất Sông Bé trước đây, Đồng Nai bây giờ trong mỗi bước tiến quân giải phóng quê hương để cùng toàn dân và toàn quân vượt qua Sông Bé oai hùng, tiến về Sài Gòn giải phóng miền Nam, thống nhất Tổ quốc: ”Đồng chí ơi, người chiến sỹ giải phóng quân/ Miền Nam anh hùng Thành đồng Tổ quốc/ Anh đi về đâu, từ Quy Nhơn đến Biên Hòa/ Vượt qua Sông Bé oai hùng về Phước Long xây chiến thắng”...Mỗi bước ta đi đâu bỗng dưng có hào quang chiến thắng, mà phải đánh đổi bằng máu xương của biết bao người con đất Việt. Mỗi bước ta đi đâu chỉ là những khúc tráng ca, mà còn đánh đổi bằng khúc bi tráng, bằng những mất mát, ly tán của biết bao gia đình. Mỗi bước ta đi đâu chỉ có những chiến công oai hùng của người cầm súng, mà còn đánh đổi bằng cuộc sống thời bình của bao người năm xưa cầm súng, bao người có công với đất nước, với nhân dân. Mỗi bước ta đi chiến đấu và chiến thắng kẻ thù, giành độc lập tự do cho dân tộc, cho dù có mất mát đau thương nhưng chúng ta đã chiến thắng hào hùng và vẻ vang để ghi thêm những chiến công, để xua tan đêm tối đón ánh dương bừng lên, mỗi bước đi của mỗi bàn chân ta ghi thêm một chiến công, sáng soi muôn đời sau. Những bước chân ấy đã vượt qua bao vùng đất, để rồi vượt qua Sông Bé oai hùng cùng về Phước Long xây chiến thắng, về Phước Long một tỉnh xưa có vùng đất Bom Bo anh hùng...Những lời ca trong bài hát đã khắc họa rõ nét chiến công của quê hương Đồng Nai nói chung và quê hương Bom Bo nói riêng trong chiến đấu xưa và trong xây dựng, bảo vệ quê hương hôm nay.
Bộ cồng chiêng lớn nhất Việt Nam gồm 6 chiêng, 5 cồng có đường kính 2,15m, nặng 600 kg, trong khu bảo tồn văn hóa dân tộc Stieng sóc Bom Bo
Cuối cùng phải kể đến những lời ca hào hùng trong ca khúc ”Tiếng chày trên sóc Bom Bo” của cố nhạc sỹ Xuân Hồng viết về vùng đất Bom Bo trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, quân và dân Đồng Nai nói chung và Bom Bo nói riêng đã đóng góp sức người, sức của vào công cuộc giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước với hình ảnh cối gạo của đồng bào Stieng sóc Bom Bo giã gạo chày tay đêm ngày cung cấp lương thực cho bộ đội đánh giặc. Để giúp bộ đội có thêm lương thực, dưới sự lãnh đạo của Đảng, đồng bào các dân tộc nói chung và đồng bào Stieng sóc Bom Bo nói riêng, già trẻ, gái trai ngày đêm tích cực, hăng say giã gạo chày tay nuôi quân phục vụ Chiến dịch Đồng Xoài- Phước Long. Thật cảm phục, trong những tháng ngày gian lao ấy, người dân Bom Bo không hề giữ lại hạt gạo cho riêng mình, họ chỉ ăn củ mì, củ chụp, lá bép...để có lương thực phục vụ bộ đội, phục vụ chiến dịch. Chính những hình ảnh đồng bào Stieng ngày đêm giã gạo, với tiếng chày khuya bên ánh lửa lồ ô bập bùng những năm kháng chiến chống Mỹ cứu nước đã trở thành nguồn cảm hứng cho cố nhạc sỹ Xuân Hồng trong thời gian tham gia chiến dịch và ông đã sáng tác bài hát ”Tiếng chày trên sóc Bom Bo” nổi tiếng, đi vào lịch sử dân tộc, trở thành niềm tự hào của quân, dân tỉnh Đồng Nai nói chung và của quân, dân xã Bom Bo nói riêng: ”Tiếng súng Phước Long chờ mong tin thắng/ Người đi xa vắng rồi sẽ có ngày/ Về đường này thăm sóc Bom Bo/ Lại nghe tiếng chày nhịp nhàng trên sóc Bom Bo”.
Cứ như thế những ca khúc về miền Đông Nam bộ nói chung và về Đồng Nai, đặc biệt là vùng đất Bom Bo nói riêng đã ngấm vào tôi và bao người, từ đó tôi đã yêu mến vùng đất Bom Bo đến tận bây giờ./.
Lê Huy Chung- Chủ tịch Hội Cựu chiến binh xã Bom Bo
